Cổng thông tin điện tử Kiên Giang

Văn hóa, Thể thao và Du lịch

Xem với cỡ chữAA

Ngày Quốc tế Người cao tuổi 01/10 - Chăm sóc sức khỏe người cao tuổi trong giai đoạn già hóa dân số

(08:31 | 02/10/2017)

Việt Nam bước vào giai đoạn già hóa dân số từ năm 2011, là một trong các quốc gia có tốc độ già hóa dân số nhanh nhất trên thế giới. Điều này tác động đến nhiều mặt trong đời sống kinh tế - xã hội của quốc gia, mỗi địa phương, trong đó công tác chăm sóc sức khỏe (CSSK) người cao tuổi (NCT), đòi hỏi phải có những chính sách đón đầu, nếu không sẽ là gánh nặng trong tương lai.

Hoạt động Câu lạc bộ Người cao tuổi xã Lại Sơn, huyện Kiên Hải.

 

Việt Nam chính thức bước vào giai đoạn già hóa dân số năm 2011, với tỷ lệ NCT trên 60 tuổi chiếm 10% dân số. Dự báo đến năm 2030, sẽ có gần 19 triệu người và năm 2050 là hơn 28 triệu người. Sự chuyển đổi nhân khẩu lớn lao này mang đến những cơ hội và cả những thách thức lớn, tác động đến mọi mặt của đời sống kinh tế - xã hội của quốc gia và từng địa phương, tới mọi cộng đồng và mỗi gia đình, đòi hỏi hệ thống chăm sóc xã hội và CSSK cần có sự điều chỉnh, thích nghi phù hợp ngay từ bây giờ.
Tổng Cục Dân số - Kế hoạch hóa gia đình (DS – KHHGĐ) cho biết, tại Việt Nam, 65,7% NCT sống ở nông thôn, là nông dân và làm nông nghiệp. Tuổi thọ trung bình cao (73 tuổi) nhưng tuổi thọ khỏe mạnh thấp (64 tuổi). Việt Nam là nước có tốc già hóa dân số thuộc hàng nhanh nhất thế giới. Trong khi đó, hệ thống an sinh xã hội chưa đáp ứng tốt nhu cầu của NCT; chưa có hệ thống chăm sóc dài hạn cho NCT; chưa có hệ thống cung ứng việc làm cho NCT. Vì thế thời gian tới, ngành Y tế phải tăng cường đầu tư, cải thiện CSSK ban đầu; lồng ghép chăm sóc y tế với chăm sóc xã hội cho NCT; chú trọng sức khỏe, dinh dưỡng cho NCT; xây dựng môi trường thân thiện với NCT; phát huy vai trò chăm sóc NCT dựa vào gia đình và cộng đồng.
Là một trong 5 quốc gia có tốc độ “già hóa dân số” nhanh nhất thế giới, vì vậy thách thức của Việt Nam là làm sao vừa đáp ứng đủ nhu cầu nguồn nhân lực trong tương lai, vừa cải thiện được chất lượng cuộc sống của NCT.
Dự báo đến năm 2032, Việt Nam sẽ thành quốc gia có dân số già khi tỷ lệ NCT chạm ngưỡng 20% dân số. Điều đáng lo ngại là quá trình “già hóa dân số” của Việt Nam ngắn hơn rất nhiều so với các nước, chỉ trong khoảng 16-18 năm là đã đạt đến ngưỡng dân số già. Với tốc độ già hóa nhanh chóng như hiện nay, dự báo đến năm 2050, Việt Nam là quốc gia có dân số “siêu già”, khi già hóa dân số thì áp lực xã hội là vô cùng lớn bởi sẽ thiếu hụt số lượng lớn lực lượng lao động.
Mặc dù gia tăng về số lượng nhưng hiện nay chất lượng sống của NCT Việt Nam đang rất thấp. Gần 70% NCT Việt Nam chủ yếu ở nông thôn, làm nông nghiệp và có đến 72% sống với con cháu. 70% NCT không có tích lũy vật chất, 18% thuộc diện nghèo. Trong khi đó, hệ thống bảo trợ, an sinh xã hội chưa đủ đáp ứng, chỉ có 30% có lương hưu hoặc trợ cấp từ ngân sách Nhà nước.
Tình trạng NCT sống không có vợ/chồng chiếm tỷ lệ cao (số cụ bà cô đơn cao gấp 5,44 lần so với cụ ông). Tuy tuổi thọ trung bình NCT cao (73 tuổi) nhưng gánh nặng bệnh tật của NCT cũng cao và thường chịu gánh nặng bệnh tật kép. Khoảng 95% NCT có bệnh và trung bình một NCT Việt Nam mắc 3 bệnh. Và trong thực tế hệ thống chăm sóc sức khỏe NCT chưa đáp ứng những nhu cầu ngày càng tăng của NCT.
Già hoá dân số là tuổi thọ người dân được tăng cao, phản ảnh những thành tựu lớn mạnh về phát triển kinh tế - xã hội của một quốc gia. Đây kết quả của sự phát triển và đóng góp quan trọng của công tác Y tế, CSSK nhân dân, công tác Dân số - KHHGĐ. Bước vào giai đoạn “già hoá dân số” mang nhiều ý nghĩa chính trị sâu sắc, thể hiện bản chất tốt đẹp và tính ưu việt của Đảng, Nhà nước trong việc định hướng phát triển kinh tế đất nước không ngừng tăng trưởng bền vững, nhu cầu cuộc sống chất lượng nâng cao. Việc CSSK cho nhân dân có nhiều tiến bộ do y học phát triển không ngừng, nên sức khỏe, trí tuệ của nhiều người khi về hưu vẫn còn khoẻ mạnh, trí lực dồi dào. Đây là nguồn lực cần phát huy, để NCT được tiếp tục hoạt động, hòa đồng, cống hiến cho xã hội, là nhiệm vụ cần được xã hội quan tâm hơn, với những việc làm thiết thực cụ thể, có hiệu quả. Xem việc chăm lo đến NCT hôm nay, chính là chăm lo cho bản thân chúng ta sau này.

Câu lạc bộ Người cao tuổi xã Lại Sơn, huyện Kiên Hải.

 

Theo số liệu của Hội Người cao tuổi đến cuối năm 2016, tỉnh Kiên Giang có 156.213 người, chiếm tỷ lệ 8,69% nằm trong ngưỡng của việc già hóa dân số. Hầu hết NCT trong tỉnh đã phát huy tốt truyền thống yêu nước của dân tộc, cống hiến cho sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc. Hiện nay, việc NCT được CSSK, đi khám chữa bệnh định kỳ, thường xuyên còn hạn chế, việc thực hiện tập trung vào nhóm NCT thuộc diện cán bộ về hưu, người có công với cách mạng, người đang hưởng các chế độ ưu tiên... một số còn lại NCT neo đơn, tàn tật, người thuộc diện nghèo, phụ nữ, người trên 90 tuổi, người ở các vùng nông thôn sâu còn gặp khó khăn trong việc khám chữa bệnh và tiếp cận các dịch vụ CSSK.
Để hoàn thiện những chính sách và giải pháp nâng cao việc CSSK về thể chất và tinh thần cho NCT, ngành Y tế, Dân số cùng các ngành liên quan tỉnh nhà đang khẩn trương hoàn thiện các mục tiêu, giải pháp, nhiệm vụ tham mưu Ủy ban nhân dân tỉnh phê duyệt kế hoạch thực hiện Đề án “Chăm sóc sức khỏe người cao tuổi” theo các mục tiêu định hướng của Bộ Y tế, đây cũng là cơ sở cho việc từng bước hoàn thiện các chính sách cho việc CSSK thể chất và tinh thần lâu dài và bền vững cho NCT trên địa bàn tỉnh Kiên Giang trong giai đoạn già hóa dân số hiện nay và trong tương lai./.
 

Thanh Dũng (TN - http://vanphong.kiengiang.gov.vn)