Khi không chiêu dụ được chị Tư Phùng, bọn địch điên cuồng dùng những đòn tra tấn dã man, tàn bạo nhất: Đổ nước xà bông vào miệng, mũi; dùng bá súng, cọc tre, dao găm để đánh, đập, đâm khắp người và lóc cả thịt chị. Thế nhưng, người chiến sĩ cách mạng ấy không hề run sợ, thét dõng dạc vào mặt bọn bán nước và cướp nước: “Tao chết thì tụi bây cũng chếtn!”. Như tất yếu của lịch sử, ngày đại thắng cũng đến, Ba Hòn sang trang sử mới.

Vẻ vang nối tiếp vẻ vang

Trưa ngày 30-4-1975, sự kiện Dương Văn Minh – Tổng thống cuối cùng của chính quyền Sài Gòn tay sai Mỹ đầu hàng quân Giải phóng vô điện kiện tạo nước cờ cho quân, dân xã Thổ Sơn giành ngay độc lập trong đêm đó. Hòa bình lập lại, người dân Thổ Sơn bắt tay xây dựng cuộc sống mới, nhà nhà tăng gia, người người hăng say lao động sản xuất để thực hiện mong muốn tột bậc của Bác Hồ kính yêu là “ai cũng có cơm ăn, áo mặc, ai cũng được học hành”.

Hơn 30 năm sau, Đảng bộ và nhân dân Thổ Sơn lại lập nên kỳ tích, biến mảnh đất khô cằn từng đắm chìm trong đau thương, tang tóc thành một vùng có đầy đủ các yếu tố, tiềm năng thúc đẩy phát triển kinh tế xã hội.

Đồng chí Nguyễn Hữu Trung – Bí thư Đảng ủy xã Thổ Sơn không giấu được sự phấn khởi: “Dù hiện nay đời sống người dân Thổ Sơn không theo kịp các xã trong huyện nhưng so với những năm trước thì  được nâng lên thấy rõ. Điển hình, năm 2011, phần lớn người dân áp dụng kỹ thuật vào sản xuất nên gieo sạ thành công hai vụ lúa, nâng năng suất bình quân mỗi vụ đạt 5,3 tấn/ha/năm (tăng 1,3 tấn so các năm trước); tổng số học sinh thi đậu, lên lớp xã đạt  93,23%, trong đó, học sinh THCS và THPT thi tốt nghiệp đều đạt 100%; 6/6 ấp đạt chuẩn văn hóa; chế độ chính sách đối với gia đình cách mạng, đồng bào dân tộc được thực hiện đúng, đủ; điện lưới quốc gia đã về đến xã phục vụ sản xuất và đời sống nhân dân; đường giao thông đi lại thuận tiện, nối liền trong xóm ấp; người dân có thu nhập khá hơn, mua sắm nhiều phương tiện sinh hoạt vui chơi, giải trí tại gia đình; nhiều căn nhà mới, khang trang mọc lên rất nhanh…”

Ở Ba Hòn có một điều đặc biệt, cuộc sống người dân dù hối hả, tất bật do những mưu sinh cơm áo nhưng chưa bao giờ họ quên đạo lý “uống nước nhớ nguồn”; cũng như họ chưa bao giờ thôi yêu lịch sử và những người đã ngã xuống đổi lấy độc lập cho họ.  Đảng bộ và nhân dân Thổ Sơn luôn tự hào về điều đó, nên duy trì các hoạt động giáo dục truyền thống trong nhà trường, cán bộ công chức và người dân. “

Hệ thống giáo dục xã rất quan tâm đến các buổi sinh hoạt truyền thống. Cụ thể, vào ngày 9-1 hàng năm, trường THPT mang tên Phan Thị Ràng đều tổ chức lễ nhớ ơn cô; các trường Tiểu học và THCS ngoài việc tổ chức lồng ghép các buổi sinh hoạt dưới cờ nội dung vấn đáp tìm hiểu về khu di tích Ba Hòn còn thường xuyên tổ chức quét dọn khu mộ cô Phan Thị Ràng vào những ngày nghỉ. Để hiểu thêm lịch sử địa phương, các đơn vị, đoàn thể trong xã hay chọn khu di tích Ba Hòn làm nơi về nguồn, kết nạp đoàn viên mới”, đồng chí Nguyễn Quốc Đoàn – Chủ tịch UBND xã Thổ Sơn tâm đắc việc làm ý nghĩa này.

Ngày 20 -12- 1994, nhận được tin liệt sĩ  Phan Thị Ràng được Chủ tịch nước Cộng hòa XHCN Việt Nam truy tặng danh hiệu Anh hùng lực lượng vũ trang nhân dân, người dân Kiên Giang vui mừng như chính các con mình được nhận phần thưởng cao quý đó.

Anh hùng tiếp nối… anh hùng

Trở về Lương Phi, chúng tôi không tìm được vết tích gì về cô Tư Ràng, có chăng chỉ thấp thoáng những ngôi mộ dòng tộc bên nội, ba, mẹ anh, chị của cô đã ngủ yên từ nhiều năm trước. Người dân nơi đây bảo, một số anh chị em con cô, chú cô Tư Ràng vẫn bám đất Lương Phi, nhưng họ quá bận rộn chúng tôi không có cơ hội gặp. Chúng tôi vội vã ngược về Tri Tôn, nơi đây, người em út tên Nguyễn Bình Sơn (con ông Nguyễn Văn Hổ, cùng mẹ khác cha với Tư Ràng) chịu trách nhiệm lo hương khói cho mẹ và chị Tư.

Út Sơn và Sáu Mỳ là hai em mồ côi cha khi chưa lọt lòng mẹ nên Tư Ràng chăm sóc và thương hai em nhiều hơn các anh chị khác. Do vậy, khi trưởng thành và lập gia đình, hai anh em bàn nhau: anh Sáu thờ nội và cha, còn mẹ và chị Tư Ràng để Ut Sơn lo liệu. Chú Sáu Mỳ ấn tượng nhất cách dạy em nghiêm khắc và khoa học chị. Chú kể: “Một lần chị Tư kêu ăn cơm nhưng tôi mê đọc tiểu thuyết chần chừ mãi không ăn, chị giận bắn người dùng thước may quất tôi thật đau mà mắt rưng rưng căn dặn: “Chị muốn môn nào em cũng biết nhưng không được đam mê mà xao lãng việc học và ảnh hưởng đến sức khỏe”. Chú Sáu Mỳ khắc ghi lời chị, đồng thời dùng nó để răn dạy con mình.

Riêng Chú Bình Sơn không quên sự tận tâm, yêu thương hết mực chị Tư dành cho các em, nhất là chị Tư một thân một mình lặn lội lên Sài Gòn tìm bà nội ruột cho Sơn. Sau này, khi dạy con, Ut Sơn thường bảo chúng phải biết đoàn kết thương yêu nhau, sống đàng hoàng để xứng đáng với người đã khuất. Nhưng điều đáng tiếc là hiện nay Ut Sơn không giữ lại được kỷ vật nào của cô Tư vì khi mẹ chú còn sống ai đến hỏi bà đều lấy đưa, sau đó thất lạc hết.

Hôm tôi đến tìm chú Ut Sơn đúng dịp các con cô Ba Rõ tụ họp về  tổ chức giỗ cho mẹ. Cô Tư Ràng có mấy chục người cháu, đa số họ đều có công ăn việc làm ổn định. Trong đó, chị Hà Thị Như Thủy (sinh năm 1965, con cô Ba Rõ) là một trong ít cháu gái có nhiều nét hao giống cô Tư nên được bà ngoại quý, đi đâu cũng dắt theo. Chị Thủy được theo xuống Hòn Đất giếng mộ dì Tư nhiều nhất, mấy chục  năm nay, gia đình cô Tư với mấy anh em ở Hòn Đất gắn bó như ruột thịt trong nhà. “Khi thấy mọi người đối xử tốt với gia đình, tôi nghĩ ngày xưa dì Tư sống tốt nên mới được mọi người yêu quý đến vậy. Từ đó, tôi luôn tự khuyên mình phải sống, làm việc xứng đáng với hình ảnh dì Tư”, chị Thủy hứa với lòng.

Anh hùng trong thời chiến là người gan góc, thủy chung đánh giặc bảo vệ đồng bào. Trong thời bình, những người hay làm việc thiện nguyện,sống có bản lĩnh, kiên cường, luôn đứng vững trước mọi khó khăn, cám dỗ…cũng có thể xem là “anh hùng”. Chính vì thế, thế hệ các chắt cháu nữ AHLLVTND Phan Thị Ràng luôn muốn mỗi một ngày làm được một việc có ích cho gia đình, xã hội./.

Phà Ca

“Năm 2000, Sở VHTT&DL tỉnh đầu tư hơn 14 tỷ đồng xây dựng khu di tích Ba Hòn gồm 27 hạng mục cơ bản, như: Tượng đài, khu nhà mồ cô Phan Thị Ràng; hai bức ghi danh các anh hùng, liệt sĩ; hai bức phù điêu, nhà trưng bày, tái tạo mô hình trong các hang…Trung bình, mỗi ngày có khoảng 150 người tham quan khu di tích và ngắm cảnh tại Ba Hòn. Được biết, hiện huyện đã có kế hoạch và kêu gọi các nhà đầu tư tham gia vào các dự án xây dựng và phát triển du lịch Hòn Đất”, đồng chí Trần Văn Hiền - Trưởng Ban quản lý Di tích lịch sử – Thắng cảnh Hòn Đất, cho biết./.